Rodaj yapılan parça tezgâhtan beklenen o soğuk, ayna gibi beyazla değil de gri, bulanık ya da mat bir yüzeyle çıktığında akla ilk gelen "rodaj kötü" olur. Oysa mat rodajın sebebi çoğu zaman rodajın kendisinde değil; parçanın hazırlığında, banyonun durumunda veya uygulama sırasında yapılan küçük bir hatadadır. Bu yazıda kuyumcu atölyelerinde parlaklık kaybına yol açan nedenleri sırayla ele alıyoruz. Amaç, sorunu tahminle değil, adım adım eleyerek bulmanızı kolaylaştırmak.

Kısa cevap: Rodaj, altındaki yüzeyi aynen kopyalar; parça iyi parlatılmamış veya tam temizlenmemişse rodaj da mat çıkar. Bunun dışında kirlenmiş ya da rodyumu azalmış banyo, ürün talimatının dışında akım veya süre, zayıf elektrik teması ve yetersiz durulama parlaklığı düşüren başlıca nedenlerdir.

Rodaj yüzeyi düzeltmez, kopyalar

Rodyum kaplama çok ince bir tabakadır ve altındaki metalin yüzey dokusunu olduğu gibi yansıtır. Cilada kalan çizikler, pürüzler veya mat bölgeler rodajdan sonra daha da belirgin görünür. Rodaj öncesi parlatma ne kadar iyiyse sonuç da o kadar parlak olur. Bu yüzden mat çıkan bir parçada ilk bakılacak yer, rodajdan önceki cila kalitesidir. Cilasız ya da yarım cilalı bir yüzeye yapılan rodajın parlak çıkmasını beklemek gerçekçi değildir. Döküm parçalarda gözenekler de aynı şekilde rodajdan sonra mat noktalar olarak kendini gösterir.

Temizlik eksikse kaplama tutunmaz ve bulanıklaşır

Cila pastası, parmak yağı ve kalıntı kir, rodajın yüzeye düzgün oturmasını engeller. Böyle bir yüzeyde rodaj yer yer bulanık, lekeli veya sisli görünür. Ultrasonik yıkama, elektrolitik yağ alma ve aktivasyon adımları atlanmamalı, her adım arasında iyi durulama yapılmalıdır. Yağ alma banyosu ve durulama suları da zamanla kirlenir; kirli su ile yapılan son durulama, temizlenmiş parçayı tekrar kirletebilir.

Banyo yorulduğunda parlaklık ilk kaybolan şeydir

Rodaj banyosunda rodyum miktarı kullanım arttıkça azalır. Rodyumu düşmüş bir banyo daha yavaş ve daha zayıf kaplar, renk griye kayar ve parlaklık düşer. Bunun yanında içine giren bakır, nikel gibi yabancı metaller ve organik kirlilik de kaplamayı matlaştırır. Parçanın banyoya yarım temizlenmiş girmesi, damlayan yıkama suları veya banyoya düşen parçalar bu kirliliğin en sık kaynaklarıdır. Banyo takviyesini zamanında yapmak ve banyoyu kirlilikten korumak parlaklığı uzun süre korur. Banyonun rengi değişmiş veya bulanıklaşmışsa bu da kirlenmenin işareti olabilir.

Akım ve süre talimatın dışına çıkınca

Akım gereğinden yüksek olduğunda kaplama "yanar": özellikle uçlarda ve kenarlarda koyu, mat, bazen tozlu bir görünüm oluşur. Akım çok düşükse kaplama zayıf ve soluk kalır. Süreyi gereğinden uzatmak da her zaman daha iyi sonuç vermez. Kullandığınız rodajın ürün talimatındaki akım, süre ve sıcaklık değerlerine uyun; değer seçerken parçanın yüzey alanını dikkate alın. Aynı ayarla büyük bir kolye ile küçük bir küpe aynı sonucu vermez.

Temas, anot ve askı sorunları

Parçanın askıya veya kancaya zayıf bağlanması akımın düzensiz gitmesine yol açar; bazı bölgeler parlak, bazıları mat çıkar. Kirli veya oksitlenmiş kanca uçları da teması bozar. Anodun yüzeyi kirlendiğinde ya da yıprandığında akım dağılımı değişir ve kaplama eşit olmaz. Askı tellerini ve anodu düzenli kontrol etmek, matlaşma sorunlarının önemli bir kısmını kendiliğinden çözer.

Rodaj sonrası durulama ve kurutma

Rodaj bittikten sonra parçanın üzerinde kalan banyo sıvısı kurudukça leke ve bulanıklık bırakır. Parça hemen saf su ile iyi durulanmalı, ardından sıcak su veya hava ile lekesiz kurutulmalıdır. Musluk suyunun içindeki mineraller kuruyunca beyaz izler bırakabilir. Kurutmadan sonra parçaya çıplak elle dokunmamak da parlaklığı korur.

Sık sorulanlar

Mat çıkan rodajın üstüne tekrar rodaj yapılır mı?

Yapılabilir, ama önce matlığın nedenini bulmak gerekir. Sorun cila veya temizlikse mevcut rodaj çoğu zaman sökülür, parça yeniden parlatılıp temizlenir ve sonra tekrar kaplanır. Aynı hatalı yüzeyin üstüne yeni rodaj yapmak sorunu genelde çözmez.

Banyo mu yoksa parça mı sorunlu, nasıl anlarım?

Aynı banyoda iyi hazırlanmış, iyi parlatılmış bir deneme parçası kaplayın. Deneme parçası parlak çıkıyorsa sorun hazırlıktadır. O da mat çıkıyorsa banyonun rodyum miktarına, kirliliğine ve ayarlara bakmak gerekir.

Kalem rodajda da parlaklık düşer mi?

Evet. Kalem rodajda da yetersiz cila, kirli yüzey, kirlenmiş kalem ucu ve talimat dışı akım matlığa yol açar. Kalem ucunu temiz tutmak ve rodajı ince katlar halinde sürmek sonucu iyileştirir.

GWOLF'tan

Mat çıkan rodajda çoğu zaman tek bir neden değil, birkaç küçük hatanın toplamı vardır. Hazırlığı, banyoyu ve ayarları sırayla kontrol etmek sorunu bulmanın en hızlı yoludur. Banyonuz yorulduysa atık rodajınızı alıyor, içindeki rodyumun değerini nakit ödüyor ya da karşılığında ürün veriyoruz.

Soru ve sipariş için WhatsApp: 0532 312 79 52 · 0507 057 79 52