Rodaj banyosundan çıkan parça bitmiş sayılmaz. Yüzeyde kalan ince rodaj tabakası doğru durulanmazsa leke bırakır, sonraki banyoyu kirletir ve içindeki rodyum lavaboya gider. Bu yazıda rodaj sonrası durulamanın neden önemli olduğunu, atölyede nasıl düzenleneceğini ve durulama sularının neden atılmaması gerektiğini anlatıyoruz.

Kısa cevap: Rodaj sonrası parça önce durgun bir "geri kazanım" kabında, sonra temiz suda, en son saf suda durulanır ve kurutulur. İlk kaptaki su rodyum taşır; dökülmez, ayrı bir bidonda biriktirilir ve atık rodaj olarak değerlendirilir.

Durulama neden önemli?

Banyodan çıkan parçanın yüzeyinde, girintilerinde ve taş yuvalarında bir miktar rodaj çözeltisi kalır. Bu çözelti asitlidir ve kuruduğunda parçada beyaz ya da gökkuşağı renkli lekeler bırakabilir. Zincir halkaları, çakma taş aralıkları ve kilit mekanizmaları bu kalıntıyı en çok tutan yerlerdir. İyi durulanmayan parça ilk bakışta temiz görünse bile birkaç gün içinde lekelenebilir. Durulama, kaplamanın görünümünü korumanın son adımıdır. Ayrıca müşteriye teslim edilen parçada asit kalıntısı kalmaması, takıyı takacak kişinin cildi açısından da daha doğrudur.

Sürüklenme kaybı nedir?

Parça her banyodan çıktığında üzerinde taşıdığı çözeltiye "sürüklenme" denir. Tek bir parçada bu miktar küçük görünür, ama gün boyunca yapılan her daldırma bir miktar rodajı banyonun dışına taşır. Bu, banyonun beklenenden hızlı tükenmesinin sık görülen nedenlerinden biridir. Parçayı banyonun üzerinde bir süre tutup damlatmak kaybı azaltır. Askıyı hafifçe eğmek ve sallamak da girintilerdeki çözeltinin banyoya geri akmasını sağlar. Kalem rodajda sürüklenme daha azdır, ama kalem ucu ve parçanın üzerinde kalan çözelti yine durulama suyuna geçer. Yoğun çalışan bir atölyede bu küçük kayıplar ay sonunda fark edilir bir miktara ulaşır.

Geri kazanım kabı nasıl kullanılır?

Banyonun hemen yanına, içinde saf su olan ve akmayan bir kap konur. Parça rodaj banyosundan çıkınca ilk olarak bu kaba daldırılır. Bu kaptaki su zamanla rodyum biriktirir ve rengi hafifçe değişebilir. Kabın suyu sık sık değiştirilmez; dolduğunda ya da kirlendiğinde kapaklı, etiketli bir bidona aktarılır. Bazı atölyeler bu suyun bir kısmını banyonun buharlaşan seviyesini tamamlamak için kullanır; bunu yapacaksanız ürün talimatına uyun ve kirli suyu banyoya katmayın. Geri kazanım kabının üzerini kapalı tutmak toz ve yabancı madde girişini önler. Kabı rodaj banyosundan başka bir işlem için kullanmamak da önemlidir; nikel ya da altın banyosunun durulama suyuyla karışan rodaj suyu hem değerlendirmeyi zorlaştırır hem de yanlışlıkla banyoya geri dönerse sorun çıkarır.

Durulama sırası ve suyun kalitesi

Pratik bir sıra şöyledir: geri kazanım kabı, ardından temiz su, en son saf su. Musluk suyundaki kireç ve klor parçada iz bırakabilir, bu yüzden son durulamanın saf suyla yapılması önerilir. Temiz su kabı da zamanla kirlenir; suyu bulanıklaşan ya da yüzeyinde köpük oluşan kap yenilenmelidir. Rodaj öncesindeki yağ alma ve aktivasyon adımlarından sonra da aynı dikkatle durulama yapılmalıdır. Aksi halde önceki banyolardan taşınan kimyasal rodaj banyosunu kirletir.

Kurutma ve son kontrol

Durulanan parça hemen kurutulmalıdır; su damlalarının kendiliğinden kuruması leke riskini artırır. Sıcak hava, temiz ve tüy bırakmayan bez ya da kuru talaş sık kullanılan yöntemlerdir. Taşlı parçalarda taş yuvalarına su kalmamasına dikkat edin. Kuruyan parça ışık altında lekeye, mat bölgeye ve renk farkına karşı kontrol edilir. Lekeli parça yeniden durulanıp kurutulabilir; leke geçmiyorsa sorun büyük olasılıkla durulamadan değil kaplama aşamasından kaynaklanıyordur.

Durulama suyunu neden lavaboya dökmemelisiniz?

İlk durulama kabındaki su, banyodan taşınan rodyumu içerir. Bu su lavaboya döküldüğünde hem değerli metal kaybedilir hem de asitli, metal içeren bir atık kanalizasyona gider. Doğru olan, bu suyu ağzı sıkı kapanan, etiketli plastik bidonlarda biriktirmektir. Biriken durulama suları, biten rodaj banyosu, filtreler ve kalem uçlarıyla birlikte atık rodaj olarak teslim edilebilir. İçindeki rodyum ölçülerek değeri belirlenir.

Sık sorulanlar

Durulama suyunda gerçekten rodyum olur mu?

Evet. İlk durulama kabı, banyodan çıkan her parçanın taşıdığı çözeltiyi toplar. Miktar, kullanım sıklığına ve kabın ne kadar süre değiştirilmediğine göre değişir. Bu yüzden ilk kabın suyu atık rodaj olarak saklanır.

Son durulamada musluk suyu kullanılabilir mi?

Kullanılabilir ama leke riski artar. Musluk suyundaki kireç ve klor kuruduktan sonra yüzeyde iz bırakabilir. Son durulamayı saf suyla yapmak daha temiz sonuç verir.

Durulama sularını nasıl saklamalıyım?

Ağzı sıkı kapanan, kimyasala dayanıklı plastik bidonlar kullanın ve üzerine ne olduğunu yazın. Bidonları güneşten uzak, devrilmeyecek bir yerde tutun. Farklı atıkları karıştırmadan ayrı bidonlarda biriktirmek değerlendirmeyi kolaylaştırır.

GWOLF'tan

GWOLF, İstanbul Fatih'te Bozkurt Değerli Madenler'in markasıdır; rodaj üretir, kuyumculara rodaj kaplama hizmeti verir ve atık rodaj alır. Biriktirdiğiniz durulama sularını, biten banyoları, filtreleri ve kalem uçlarını getirebilirsiniz; içindeki rodyum ölçülür, değeri nakit ödenir ya da isterseniz karşılığında ürün verilir.

WhatsApp: 0532 312 79 52 · 0507 057 79 52