Rodaj banyosundan çıkan parça bitmiş gibi görünür, ama işin son halkası durulamadır. Parçanın üzerinde kalan ince rodaj tabakası doğru alınmazsa kurudukça iz bırakır, kaplama donuk görünür ve içindeki rodyum lavaboya gider. Bu yazıda kuyumcu atölyesinde rodaj sonrası durulamanın nasıl düzenleneceğini, hangi suyun kullanılacağını ve durulama sularının neden atılmaması gerektiğini anlatıyoruz.

Kısa cevap: Rodaj sonrası parça önce saf su dolu bir "geri kazanım" kabına daldırılır, ardından temiz saf suyla bir veya iki kez daha durulanır ve hemen kurutulur. Musluk suyu leke bırakabilir. İlk durulama kabındaki su rodyum içerir; lavaboya dökülmez, ayrı bir kapta biriktirilir ve geri kazanıma verilir.

Durulama neden bu kadar önemli?

Banyodan çıkan parça yüzeyinde ve girinti çıkıntılarında bir miktar rodaj taşır. Bu sıvı kurursa içindeki tuzlar yüzeyde kalır ve beyaz, sarımsı ya da gökkuşağı renkli izler oluşur. Kalan asit zamanla taş yuvalarında ve lehim noktalarında sorun çıkarabilir. Ayrıca parçayla dışarı taşınan her damla, banyodan eksilen rodyum demektir. İyi bir durulama hem görüntüyü hem de maliyeti korur. Banyo rodajda da kalem rodajda da bu kural değişmez; kalem rodajda parça daha az sıvı taşısa da yüzeyde kalan rodaj yine durulanmalıdır.

Doğru durulama sırası

Atölyede en pratik düzen, rodaj banyosunun hemen yanına sıralı kaplar koymaktır. İlk kap "geri kazanım" ya da "durgun durulama" kabıdır: parça buraya kısa süre daldırılır ve üzerindeki rodajın büyük kısmı bu suya geçer. İkinci ve gerekirse üçüncü kap temiz durulama kaplarıdır; parça burada iyice çalkalanır. Son adımda parça kurutmaya alınır. Kapların yeri sabit olmalı ve etiketlenmelidir; böylece yoğun çalışmada sıra karışmaz. Parçayı kaptan kaba geçirirken fazla sıvının kabın üzerine süzülmesini beklemek, bir sonraki kaba taşınan rodajı azaltır.

Hangi su kullanılmalı?

Durulamada saf su (distile ya da deiyonize su) kullanılması önerilir. Musluk suyunda kireç ve çeşitli tuzlar bulunur; parça kurudukça bunlar yüzeyde lekeye dönüşür. Özellikle son durulamanın saf suyla yapılması, parlak rodajda fark edilir sonuç verir. Saf su kapları kapalı tutulmalı, toz ve yağ bulaşmamalıdır. Suyun ne sıklıkla değiştirileceği iş yoğunluğuna bağlıdır; bulanıklık veya renk değişimi görüldüğünde beklemeden yenilenmelidir.

Kurutma: lekesiz bitişin son adımı

Durulanan parça bekletilmeden kurutulmalıdır. Kendi kendine kurumaya bırakılan su damlaları, saf su da olsa kenarlarda iz bırakabilir. Atölyelerde genellikle temiz basınçlı hava, sıcak hava üfleyici ya da tüy bırakmayan bez kullanılır. Taşlı parçalarda taş altlarında su kalmamasına dikkat edilmelidir. Kurutma bezi yalnızca rodajlı parçalar için ayrılmalı ve cila artığı taşımamalıdır.

Durulama sularını lavaboya dökmeyin

İlk durulama kabı zamanla gözle görülmeyen miktarda ama değerli bir rodyum biriktirir. Bu su lavaboya dökülürse hem rodyum kaybolur hem de çevre açısından uygun olmayan bir atık oluşur. Doğru yöntem, ilk kabın suyunu kapaklı ve etiketli bir bidonda biriktirmektir. Bazı atölyeler bu suyu buharlaşan banyoyu tamamlamak için de kullanır; bu, rodajı dışarı kaçırmadan geri döndürmenin pratik bir yoludur. Ancak bunu yapmadan önce kullandığınız ürünün talimatını kontrol edin.

Sık yapılan hatalar

En yaygın hata tek bir kapla hem ilk hem son durulamayı yapmaktır; bu durumda su hızla kirlenir ve leke artar. İkinci hata parçayı musluk altında yıkamaktır; hem leke riski hem rodyum kaybı yaşanır. Üçüncüsü, durulama kaplarına başka kaplama banyolarından (altın, gümüş, nikel) parça daldırmaktır; bu karışım hem banyoları hem de geri kazanımı olumsuz etkiler. Son olarak parçayı ıslak haliyle elle tutmak parmak izi ve yağ lekesi bırakır; eldiven kullanmak alışkanlık olmalıdır.

Sık sorulanlar

Rodaj sonrası parçayı musluk suyuyla durulasam olur mu?

Olur ama önerilmez. Musluk suyundaki kireç ve tuzlar kurudukça yüzeyde iz bırakabilir, ayrıca akan su parçadaki rodajı doğrudan gidere taşır. En azından son durulamanın saf suyla yapılması ve ilk durulama suyunun biriktirilmesi gerekir.

Durulama suyunda gerçekten rodyum olur mu?

Evet. Her parça banyodan çıkarken bir miktar rodaj taşır ve bu rodaj ilk durulama kabına geçer. Tek seferde az görünse de haftalar ve aylar boyunca biriken miktar ölçülebilir düzeye ulaşır. Bu yüzden durulama suları atık rodaj olarak değerlendirilir.

Biriken durulama suyunu nasıl saklamalıyım?

Kapaklı, sızdırmaz, plastik bir bidonda ve üzerinde ne olduğu yazan bir etiketle saklayın. Bidonu gıda ve içecekten uzak, serin bir yerde tutun ve başka kimyasallarla karıştırmayın. Dolduğunda geri kazanıma göndermek yeterlidir.

GWOLF'tan

Durulama düzenini oturtmak, hem daha temiz bir rodaj sonucu hem de daha az rodyum kaybı demektir. Biriktirdiğiniz durulama sularını, biten banyoları, filtreleri ve kalem uçlarını bize gönderebilirsiniz; içindeki rodyum ölçülür, değeri nakit ödenir ya da isterseniz karşılığında ürün verilir. Kargo Türkiye geneli ücretsizdir.

WhatsApp: 0532 312 79 52 · 0507 057 79 52