Rodaj, takının yüzeyine elektrolizle ince bir rodyum tabakası kaplama işlemidir. Bu rehberde rodajın ne olduğunu, rodyumun neden kullanıldığını, banyonun nasıl çalıştığını, kaplamanın ne kadar dayandığını ve hangi metallere yapıldığını temel hatlarıyla anlatıyoruz.

Rodaj Nedir?

Rodaj, kuyumculukta rodyum kaplamaya verilen isimdir. Takıya şunları kazandırır:

  • Parlak, soğuk beyaz renk
  • Kararmaya karşı koruma
  • Çizilmeye karşı daha dirençli bir yüzey

En çok beyaz altın ve gümüş takılarda uygulanır.

Rodyum Nedir?

Rodyum (Rh), platin grubundan, gümüş beyazı renkte, çok nadir bir metaldir. Havada oksitlenmez ve aside karşı çok dayanıklıdır. Tek başına madenden çıkarılmaz; çoğunlukla platin ve nikel üretiminin yan ürünü olarak elde edilir. Üretimin büyük kısmı Güney Afrika'dan gelir, ardından Rusya gelir.

Takının yanında rodyumun en büyük kullanım alanı, otomobillerdeki katalitik konvertörlerdir. Bu yüzden fiyatı otomotiv sektörüne göre çok değişir.

Rodaj Banyosu Nasıl Çalışır?

Rodaj banyosu, içinde rodyum sülfat ve sülfürik asit bulunan bir çözeltidir. Kuvvetli asidiktir.

  • Takı eksi kutba (katot) bağlanır.
  • Platinli titanyum anot artı kutba bağlanır.
  • Akım verilince çözeltideki rodyum takının yüzeyine metal olarak kaplanır.

Sonucu akım, süre, sıcaklık ve banyodaki rodyum miktarı belirler.

Rodaj Kaplama Kaç Mikron Olur?

Takı rodajı çok incedir; kalınlık mikronun altındadır. Daha kalın kaplama daha uzun dayanır ama daha fazla rodyum harcar ve çok kalın kaplama çatlayabilir. Önemli olan eşit ve düzgün bir kaplamadır.

Rodaj Ne Kadar Dayanır?

Kesin bir süre yoktur. Dayanıklılığı etkileyen başlıca şeyler:

  • Takının ne sıklıkla kullanıldığı
  • Sürtünme (yüzükler en hızlı aşınır)
  • Parfüm, krem, deterjan ve klorlu su gibi kimyasallar
  • Kaplamanın kalınlığı ve kalitesi

Küpe ve kolyeler genelde yüzüklerden daha uzun dayanır. Aşınan takıya yeniden rodaj yapılabilir.

Rodaj Kararma Yapar mı?

Hayır. Rodyum kararmaz. Kararma görülüyorsa kaplama aşınmış ve alttaki metal (örneğin gümüş) havayla temas etmeye başlamıştır. Yeniden rodaj ile düzelir.

Rodaj Neden Soyulur?

  • Yüzey iyi temizlenmemişse
  • Akım yanlış ayarlandıysa
  • Kaplama çok ince kaldıysa
  • Takı sürekli sürtünüyor veya kimyasala maruz kalıyorsa

Rodaj Hangi Metallere Yapılır?

  • Beyaz altın (en yaygın kullanım)
  • Gümüş
  • Sarı altında, kalem rodajla sadece belli bölgeler (örneğin taş yuvaları)
  • Platin ve paladyum alaşımları

Rodaj ile Beyaz Altın Arasındaki Fark

Beyaz altın bir alaşımdır (altın + paladyum, gümüş veya nikel gibi metaller). Rodaj ise bu alaşımın üstüne yapılan kaplamadır. Beyaz altının parlak beyaz görünmesi çoğu zaman rodaj sayesindedir.

Bitmiş Rodaj Banyosu Ne Olur?

Kullanılan banyoda hâlâ rodyum kalır. Bu banyo dökülmemeli, geri kazanıma verilmelidir. Ayrıntılar için Rodaj Geri Kazanımı sayfasına bakabilirsiniz.

GWOLF, İstanbul Fatih'te kuyumcu atölyeleri için rodaj ürünleri üreten, rodaj kaplama hizmeti veren ve atık rodaj banyolarından rodyum geri kazanan bir firmadır.