Rodaj suyunun (rodaj banyosunun) değeri, içindeki rodyum miktarından gelir. Bu yazıda bir rodaj suyunda kaç gram rodyum olduğunun nasıl bulunduğunu ve değerinin nasıl hesaplandığını adım adım anlatıyoruz.

Temel Formül

Rodyum miktarı (gram) = Rodyum konsantrasyonu (gram/litre) × Hacim (litre)

Yaklaşık değer = Rodyum miktarı (gram) × Rodyumun güncel gram fiyatı

Geri kazanımda işlem maliyeti ve bir miktar kayıp olduğu için atık banyoya ödenen değer, içindeki rodyumun piyasa değerinden bir miktar düşük olur.

Konsantrasyon Nereden Bilinir?

  • Yeni ürün: Şişenin üzerinde yazar. Örneğin "100 ml, 2 g rodyum" yazan bir üründe toplam 2 gram rodyum vardır.
  • Kullanılmış banyo: Kullandıkça azalır. Gerçek miktar ancak laboratuvar ölçümüyle (örneğin ICP veya AAS cihazlarıyla) kesin olarak bilinir.

Ölçüm sonuçları çoğu zaman ppm olarak verilir. Sıvılarda 1 ppm yaklaşık litrede 1 miligramdır; yani 1.000 ppm ≈ litrede 1 gram.

Örnek Hesap

Aşağıdaki rakamlar yalnızca hesabı göstermek içindir:

  • Atık banyo hacmi: 5 litre
  • Ölçülen rodyum: 300 ppm (≈ litrede 0,3 gram)
  • Rodyum miktarı: 0,3 × 5 = 1,5 gram

Bu 1,5 gramın değeri, o günkü rodyum fiyatıyla çarpılarak bulunur.

Rodyum Fiyatı Nasıl Okunur?

Rodyum uluslararası piyasada genelde ons (troy ons) başına dolar olarak fiyatlanır. 1 troy ons yaklaşık 31,1 gramdır. Gram fiyatı için ons fiyatı 31,1'e bölünür, sonra kura göre TL'ye çevrilir. Rodyum fiyatı kısa sürede çok değişebildiği için hesap her zaman güncel fiyatla yapılmalıdır. Güncel fiyatlar için Rodaj Fiyatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Değeri Etkileyen Diğer Şeyler

  • Kirlilik: Başka metallerle veya kimyasallarla karışmış banyodan geri kazanım daha zordur.
  • Karışık atık: Rodaj atığı altın veya gümüş atığıyla karıştırılmışsa işlem karmaşıklaşır.
  • Miktar: Çok küçük miktarlarda işlem maliyetinin payı artar.

Sık Sorulan Sorular

Atık banyomda ne kadar rodyum olduğunu kendim ölçebilir miyim?

Atölyede kesin ölçüm yapmak zordur. Rengi ve kaplama hızı fikir verir ama gram hesabı için laboratuvar ölçümü gerekir.

Bitmiş banyoda gerçekten rodyum kalır mı?

Evet. Akademik çalışmalara göre banyolar, işletmeye bağlı olarak litrede yaklaşık 0,02–0,45 gram rodyuma düştüğünde değiştirilir. Yani "bitmiş" banyoda da geri kazanılabilir rodyum vardır.

GWOLF, İstanbul Fatih'te atık rodaj banyolarını değerlendirir ve karşılığında rodaj ürünü verir. Ayrıntılar için Rodaj Geri Kazanımı sayfasına bakabilirsiniz.