Rodaj banyosu bir gün aniden "bitmez". Rodyum azaldıkça, banyoya kirlilik karıştıkça kaplama yavaş yavaş bozulur ve çoğu atölye bunu ancak müşteriden geri dönen parçayla fark eder. Bu yazıda bir rodaj banyosunun sonuna geldiğini gösteren işaretleri, takviye ile banyoyu değiştirme arasındaki farkı ve eski banyoyla ne yapılması gerektiğini anlatıyoruz.

Kısa cevap: Kaplama süresi belirgin şekilde uzuyorsa, renk beyazdan sarımsı ya da griye kayıyorsa, takviye yaptığınız halde sonuç düzelmiyorsa ve banyo bulanık ya da çökeltili duruyorsa banyonun ömrü dolmuştur. Rodyum azalmışsa takviye yeterli olabilir; banyo kirlenmişse takviye işe yaramaz, banyoyu değiştirmek gerekir. Eski banyo dökülmez, içindeki rodyum geri kazanılabilir.

Banyo neden zamanla tükenir?

Rodaj banyosunda kaplama yapıldıkça çözeltideki rodyum parçanın yüzeyine geçer ve banyodaki miktarı azalır. Buna ek olarak her daldırmada parçalardan, kancalardan ve durulama hatalarından banyoya az miktarda yabancı madde taşınır. Buharlaşma ve tekrar tekrar su eklenmesi de banyonun dengesini değiştirir. Yani bir banyonun ömrünü iki ayrı şey belirler: içindeki rodyumun azalması ve banyonun kirlenmesi. Bu ikisini ayırt etmek, doğru kararı vermenin anahtarıdır. Belirtileri düzenli izleyen bir atölye, sorunu müşteriye ulaşmadan önce yakalar.

Kaplama süresi uzuyorsa

İlk işaret genellikle zamandır. Daha önce kısa sürede beyaz ve parlak çıkan bir parça artık daha uzun süre banyoda bekletilmek zorunda kalıyorsa banyodaki rodyum azalmış olabilir. Kalem rodajda da benzer durum görülür: aynı yüzeyi kapatmak için daha çok geçiş yapmanız gerekir. Bu aşamada redresör ayarlarını artırmak yerine önce ürün talimatındaki değerlere dönün. Ayarlar doğru olduğu halde süre uzamaya devam ediyorsa sorun banyodadır.

Renk ve parlaklık bozuluyorsa

Sağlıklı bir rodaj banyosu parlak, soğuk beyaz bir kaplama verir. Banyo sonuna yaklaştıkça kaplama sarımsı, grimsi ya da mat çıkmaya başlar. Parçanın bazı bölgelerinde lekeler, kenarlarda kararma veya yanık görünümü sık görülür. Bu belirtilerin bir kısmı parça temizliğinden ya da yanlış ayardan da kaynaklanabilir. Bu yüzden aynı temizlikten geçmiş, bilinen bir test parçasını kaplayıp sonucu eski kaplamalarla karşılaştırmak en güvenilir kontroldür. Test parçasını her seferinde aynı şekilde hazırlarsanız, değişen tek şey banyonun durumu olur.

Banyonun görünümü değişiyorsa

Banyonun kendisine bakmak da bilgi verir. Berrak olması gereken çözelti bulanıklaşmışsa, dibinde tortu veya çökelti oluşmuşsa ya da renginde belirgin bir değişiklik varsa banyoya yabancı madde karışmış olabilir. Bakır, nikel veya çinko gibi metaller genellikle iyi durulanmamış parçalar ve uygun olmayan askı telleri yoluyla banyoya geçer. Bu tür kirlilik çoğu zaman sarı ya da koyu kaplamanın asıl nedenidir. Kirlenmiş banyo, rodyumu yeterli olsa bile iyi sonuç vermez.

Takviye mi, yeni banyo mu?

Sorun yalnızca rodyumun azalmasıysa takviye yapmak banyoyu toparlayabilir. Takviyeden sonra kaplama süresi ve renk eski haline dönüyorsa doğru karar verdiniz demektir. Takviye yapıldığı halde renk düzelmiyor, lekeler devam ediyor veya banyo bulanık kalıyorsa sorun kirliliktir. Kirli bir banyoya rodyum eklemek, değerli metali bozuk bir çözeltiye harcamak anlamına gelir. Bu durumda banyoyu değiştirmek hem zaman hem de malzeme açısından daha doğrudur.

Eski banyoyla ne yapılmalı?

Ömrü dolmuş bir rodaj banyosunun içinde hâlâ rodyum vardır. Bu yüzden lavaboya dökülmemeli, çevre ve iş güvenliği açısından da kontrolsüz bir şekilde atılmamalıdır. Eski banyoyu ağzı sıkı kapanan, asite dayanıklı plastik bir kapta, üzerine ne olduğunu yazarak saklayın. Aynı şekilde durulama sularını, filtreleri, kanca ve askı tellerini ve kullanılmış kalem uçlarını da ayrı ayrı biriktirin. Bunların içindeki rodyum ölçülerek geri kazanılabilir ve değeri size geri döner.

Sık sorulanlar

Rodaj banyosunun ömrü ne kadardır?

Kesin bir süre vermek mümkün değildir. Ömür; kaplanan parça sayısına, parçaların ne kadar iyi temizlendiğine, durulama düzenine ve banyonun nasıl saklandığına göre değişir. Temiz çalışan bir atölyede aynı banyo çok daha uzun süre iyi sonuç verir.

Bulanık bir rodaj banyosu tekrar kullanılabilir mi?

Bulanıklık çoğu zaman kirlilik veya çökelme işaretidir. Böyle bir banyoyla kaplama yapmak genellikle lekeli ve renk sorunu olan sonuç verir. Banyoyu kullanmaya devam etmek yerine değiştirip eskisini geri kazanım için ayırmak daha doğrudur.

Takviye ile banyo ömrü sonsuza kadar uzatılabilir mi?

Hayır. Takviye yalnızca azalan rodyumu yerine koyar. Banyoya zamanla karışan metal kirliliği ve diğer yabancı maddeler takviyeyle giderilmez. Bir noktadan sonra takviye sonucu düzeltmez ve banyonun yenilenmesi gerekir.

GWOLF'tan

GWOLF, İstanbul Fatih'te Bozkurt Değerli Madenler'in markasıdır. Rodaj üretir, ömrü dolmuş rodaj banyolarını ve diğer rodaj atıklarını alır, kuyumculara rodaj kaplama hizmeti verir. Atık banyonuzdaki rodyum ölçülür, değeri nakit ödenir ya da isterseniz karşılığında ürün verilir. Kargo Türkiye geneli ücretsizdir.

WhatsApp: 0532 312 79 52 · 0507 057 79 52